Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

ورود ثبت نام

ورود به حساب کاربری

نام کاربری *
رمز عبور *
مرا بخاطر داشته باش

ثبت نام

گزینه های * دار الزامی می باشند.
نام و نام خانوادگی *
نام کاربری *
رمز عبور *
تائید رمز عبور *
پست الکترونیک *
تائید پست الکترونیک *
کد امنیتی *
Reload Captcha
  • English

ایذه، طبیعت و تاریخ دوشادوش یکدیگر

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

ابن بطوطه در نیمه نخست سده هشت هجری ایذه را چنین معرفی می کند: "سه شبانه روز در میان کوه ها و تپه های بلند حرکت کردیم و راه رفتیم تا در نهایت به ایذه رسیدیم". ایذه شهری است که تاریخ از یک سو و طبیعت بهشت گونه اش از سوی دیگر دل ها را به خود جذب می کند و گردشگران را به سمت خود فرا می خواند. در این مطلب تلاش می کنیم تا هم شهر ایذه را به شما معرفی کنیم و هم جاذبه های گردشگری آن را.

ایذه شهری بختیاری نشین در استان خوزستان است که آثار تاریخی موجود در آن شهادت بر وجودش در دوران عیلامیان را می دهد و اگر یک بار حتی از این منطقه گذر هم کرده باشید هیچ برایتان پوشیده نخواهد بود که چرا انسان های کوچ نشین این مکان را برای یکجا نشینی انتخاب کرده اند. شهری که به تنهایی حجم بزرگی از تاریخ ایران را در دل خود جا داده است.

همانطور که انتظار می رود، ایذه آب و هوایی گرم دارد و این روزها که هوا رو به سردی می رود میزبانی است برای سکونت عشایر بختیاری و در کنار آن گردشگرانی که به دنبال تاریخ و طبیعت راهی ایذه شده اند. از سوی دیگر مردمان بختیاری شهر ایذه با گذشت زمان آداب و رسومشان را فراموش نکرده اند و هنوز که هنوز است نشانی از سنتشان را در مراسمی نظیر عروسی و عزا به نمایش می گذارند.

izeh 2

ایذه آن قدر ریشه در تاریخ دوانده که توانسته است در طول آن نام های متعددی به خود بگیرد، نام هایی همچون: ایزج، اوجا، آیاپیر، آنزان، انشان، ایگه، اریگ، ایج، مالمیر و مال امیر. مثلا در دوران اسلامی به آن ایزج می گفتند، در دوره ایلامی به آن آیاپیر یا آجاپیر می گفتند و در دوران هخامنشی هم صورت تغییریافته ای از واژه عیلامی یا همان الیما را به آن نسبت می دادند، نامی که امروزه آن را بر اقامتگاه بوم گردی الیما نهاده اند. این روند تغییر نام ادامه داشت تا آنکه سرانجام در زمان پهلوی نام ایذه مجددا بر سر زبان ها افتاد و تا امروز هم تداوم یافته است.

این مطلب را بخوانید: اقامتگاه بوم گردی الیما، نقطه امنی در دشت های مخملی ایذه

جاذبه های گردشگری شهر ایذه

احتمالا با خودتان می گویید این قدمت تاریخی قطعا آثار بسیاری را در ایذه به جای گذاشته است. حدستان درست است، ایذه در دل خود و در هر گوشه اش، در زیر هر سنگش و بالای هر کوهش نشانی از یکی از ادوار تاریخ دارد و بیننده اش را بر جای خود میخکوب می کند. به همه این ها طبیعت بکر و دشت های بی انتهایش را هم اضافه کنید.

نقش برجسته شاهسوار

در جایی از مناطق شمال شرقی ایذه و در منطقه بندون در مکانی به نام شهسوار نقش برجسته ای یافت می شود که قدمت آن به 6000 سال پیش بازمی گردد. این نقش برجسته که به نقش برجسته شاهسوار معروف است نمایی است از یک مراسم بارعام یکی از خدایان یا شاهان عیلامی و بدینصورت صحنه را بازسازی می کند که یک نفر بر تخت نشسته است و پنج نفر به دیدار او آمده اند. در نزدیکی های نقش برجسته شاهسوار مقبره ای نیز یافت می شود که به مقبره شاهسوار معروف است و دارای سنگ چین های قدیم است.

نقش برجسته شهسوار

نقش برجسته خونگ اژدر

نقش برجسته خونگ اژدر یکی دیگر از آثار باستانی شهر ایذه است که در قسمت شرقی روستایی به همین نام قرار دارد. جالب آنکه دو دوره تاریخی در نقش برجسته خونگ اژدر به یکدیگر پیوند خورده اند، یکی متعلق به دوران عیلامیان و دیگری متعلق به زمان اشکانیان. همانطور که انتظار می رود نقش برجسته عیلامی به علت گذر زمان تا حدود زیادی محو شده است، اما به نظر می رسد که موضوعی شبیه به نقش برجسته شاهسوار یعنی بارعام به حضور پادشاه باشد. در دومین نقش برجسته که متعلق به زمان اشکانیان است تصویر پنج مرد و دو کبوتر را می بینید که یکی از آن ها بر اسب سوار است. مرد سوار که به نظر کهنسال می رسد، کلاه پادشاهی بر سر دارد و در مقابل چهار نفر دیگر که ایستاده اند قرار دارد.

نقش برجسته خونگ اژدر

مورخین مرد سوار را مهرداد دوم اشکانی می دانند و به شخصی که در وسط تصویر ایستاده است و چهره آن از روبرو نشان داده می شود سمت حاکم محلی را می دهند که شالی بر شانه و شمشیری بر کمر دارد. سه نفر دیگر که یکی از آن ها روحانی به نظر می رسد، چیزی شبیه به میوه کاج در دست دارد و دو نفر دیگر به احتمال زیاد نگهبان هستند. اگر به کبوتر های نقش برجسته خونگ اژدر دقیق شوید می بینید که یکی از کبوتر ها در نوک خود حلقه قدرت را دارد که نمادی است بر هیبت و شکوه حضور شاه.

در حقیقت سنگ نگاره خونگ اژدر نشانی است از آیین تنفیذ قدرت حاکم از سوی مهرداد اشکانی. خیلی ها مجسمه برنز معروف موزه ایران باستان که احتمالا آن را با نام "مرد یک دستی" می شناسید با نفر وسط که همان حاکم محلی است یکی می دانند. این نقش برجسته یک ویژگی دیگر هم دارد و آن این است که در نقش برجسته خونگ اژدر برای اولین بار چهره افراد از حالت نیمرخ درآمده و به صورت تمام رخ نشان داده می شود. حالا که نقش برجسته خونگ اژدر را با این جزئیات برایتان شرح دادیم، پیدا کردن آیتم های بالا در آن احتمالا خیلی هیجان انگیز باشد.

خونگ اژدر

سنگ نگاره کول فرح

این اثر تاریخی که خودش در واقع از شش قسمت تشکیل شده است نیز در منطقه ای به همین نام و در 7 کیلومتری شمال شرقی ایذه قرار دارد. قدمت این سنگ نگاره به دوران عیلامیان بازمی گردد و با توجه به آنچه که از منطقه کول فرح به دست آمده است و بقایای گورها، کانال آب، ساختمان ها و مناطق دیده بانی به نظر می رسد منطقه کول فرح محل پرستش نارسینا، یکی از خدایان عیلامی بوده است. کول فرح از دو کلمه کول به معنای دره و فرح به معنای شادی و خوشحالی تشکیل شده است، چرا که دره کول فرح بر خلاف سایر دره ها که نقاطی عمیق و بسته هستند دلباز است و انتهای آن روشن. اگر به جزئیات سنگ نوشته ها و نقش برجسته ها علاقه دارید، برایتان جزئیاتی از هر شش نقش برجسته آورده ایم.

نقش برجسته اول: این نقش برجسته در ارتفاعی شش متری از زمین قرار دارد و یکی از حاکمان آیاپیر یا همان ایذه آن زمان به نام هانی را به تصویر می کشد. در این تصویر حاکم در حال قربانی کردن نشان داده شده است. در این نقش برجسته علاوه بر شاه دو نفر دیگر هم او را همراهی می کنند که یکی از آن ها وزیر شاه است. در مقابل آن ها سه نوازنده قرار دارند که در حال نواختن ساز هستند و در قسمت پایینی آن نیز یک شکارچی و یک بز کوهی قرار دارند. اگر کمی چشمانتان را به سمت پایین نقش برجسته حرکت دهید سه کاهن ایستاده اند و دو گاو نر و یک بز کوهی را هدایت می کنند و در پس همه این تصاویر یک سنگ نوشته 24 سطری به خط عیلامی موجود است که قسمتی از آن را برایتان می آوریم:" من هانی پسر تاهی هی حاکم آیاپیر هستم. من مجسمه‌ام را در اینجا برپا داشته‌ام پس از آنکه رب‌النوع سراپا مسلح تیروتور خدای منطقه سیل هیته حمایتش را بر من ارزانی کرده بود"

نقش برجسته دوم: این نقش برجسته که بر روی سنگی مثلثی قرار دارد باز هم صحنه ای از قربانی کردن را به نمایش می گذارد. فردی در میان تصویر قرار دارد که دستان خود را به حالت نیایش جلوی صورت خود قرار داده است و لباسی متفاوت بر تن دارد. در جلوی صورت این فرد گاوی بر زمین شده و در حال قربانی شدن است و در سمت چپ نیز 4 مرد با احترام شخص وسط تصویر را دنبال می کنند.

سنگ نگاره کول فرح شماره دو2

نقش برجسته سوم: این سنگ نگاره که پر از آدم است! مضمونی دارد متناسب با حمل مجسمه یکی از خدایان عیلامی که بر دوش چهار مرد است و شاه همراه با افراد زیادی آن را دنبال می کند. تعداد این افراد به 67 نفر می رسد که در 4 صف قرار دارند و احتمالا دو نفری که با قد بلندتر نشان داده شده اند افراد مهم تری هستند. در قسمت غربی 49 نفر دیگر و در قسمت شمالی هم 45 نفر دیده می شود. در قسمت شرقی صحنه باز هم صحنه قربانی کردن دیده می شود و 36 غزال و 3 گاو به سمت راست در حرکت هستند. همچنین هفت مرد کوچک و برهنه دیده می شود که احمال می رود اسیران جنگی باشند. در قسمت شمال سنگ نوشته اصلی، سنگ دیگری افتاده است که احمال می رود قربانگاه بوده باشد.

سنگ نگاره کول فرح شماره سه3

نقش برجسته چهارم: این نقش برجسته را به دلیل شباهت بسیار زیاد آن با نقوشی که در تخت جمشید دیده می شود مادر نقوش زیبای درگاه های کاخ صد ستون و پلکان آپادانا می دانند. در بالای این نقش برجسته شاه با ردای بلند بر تخت نشسته است و در مقابل او یک میز از هدایا وجود دارد. پشت سر او نیز سه نفر به الت ایستاده قرار دارند. در پایین صویر افرادی در چهار ردیف دیده می شود که یک دست خود را به سمت جلو دراز کرده و دست دیگرشان را به حالت احترام در جلوی صورت خود قرار داده اند.

نقش برجسته پنجم: در این نقش برجسته شخصی در حال اجرای مراسم مذهبی است و شباهت بسیاری به نقش برجسته دوم کول فرح دارد. در مقابل فرد نیز یک آتشدان و یک حیوان قربانی شده دیده می شود. (نشانه حیوان قربانی شده در سنگ نگاره ها وارونه بودن آن است.)

نقش برجسته ششم: این نقش برجسته هم به مانند نقش برجسته سوم داستان حمل مجسمه یکی از خدایان عیلامی را روایت می کند. در این نقش برجسته چهار نفر در حال بلند کردن مجسمه می باشند.

کول فرح

اشکفت سلمان

اشکفت سلمان ایذه بزرگترین خط نوشته میخی عیلام نو را در دل خود جای داده است. در اشکفت سلمان چهار نقش برجسته وجود دارد که دو تا از آن ها داخل غار و دوتای دیگر خارج غار هستند. نکته بارز نقش برجسته های اشکفت سلمان آن است برای اولین بار حضور مصور زن، دوشادوش مردان در نقش برجسته های درون غار دیده می شود. در این نقوش هوهین همسر شاه و خواهر او در یک مراسم آیینی شرکت کرده اند و در مقابل آن ها نیز کاهن بزرگی به چشم می خورد. در حقیقت این نقوش نشانه ای هستند بر اینکه اشکفت سلمان نیایشگاه تاریشا یکی از خدایان عیلامی بوده است. در منطقه اشکفت سلمان علاوه بر این نقوش برجسته، چشمه ای معدنی نیز وجود دارد که جز زیبایی های طبیعی منطقه و شهر ایذه به حساب می آید.

بخشی از ترجمه کتیبه ای که به آن اشاره کردیم:"من هانی، پسر تاهی هی، فرمانروای ایالت آیاپیر در عیلام، فرمانروای زاپولاسیمی هستم من رمه ها (دام های) آیاپیر را نگهداری می کردم. من پیکر خود و هوهین زن و خواهر محبوبم و فرزندم را برای مادر تاریشا (اشکفت سلمان) در کنار الهه پارتی، الهه تاریشا، طلسم گونه نصب کردم."

اشکفت سلمان

قلعه تل

این قلعه در شهر تاریخی قلعه تل، در شمال استان خوزستان و در حد فاصل شهرستان های باغملک و ایذه در مسیر شاهی استان فارس و خوزستان واقع شده است و بنای آن به محمدتقی خان بختیاری نسبت داده می شود که همزمان با حکومت فتحعلی شاه قاجار می زیست. بنای این قلعه از زمان جنگ جهانی دوم رو به زوال می رود و با تبانی ایل های هفت لنگ و چهار لنگ علیه حکومت رضا خان، نظامیان دولت به اشغال قلعه می پردازند و با هواپیماهای جنگی ساخت آلمان اراضی اطراف قلعه تل را بمباران می کنند.

قلعه تل روی یک زیگورات عیلامی ساخته شده است و به دلیل حاصلخیزی مراتع اطرافش و نزدیکی به شهرهای ایذه و شهرکرد همواره مورد توجه بوده است. سنگ ها و آجرهای به کار رفته در قلعه تل نشان از تعلق معماری آن به دوران زندیه دارند و از سوی دیگر معماری آن را می تون با قلعه های کریمخانی در فارس بسیار شبیه دانست.

خوشبختانه خبرهایی از تغییر کاربری بنای قلعه تل به یک موزه مردم شناسی در نزدیکی های شهر ایذه به گوش می رسد تا بتواند به احیای هویت تاریخی، نقش و جایگاه قوم بختیاری در رویکردهای سیاسی و اجتماعی بپردازد.

قلعه تل ایذه

باجول

منطقه باجول یکی دیگر از مناطق خوش آب و هوای شهرستان ایذه است که بخش هایی از آن به دلیل ساخته شدن سد کارون سه و پس از آبگیری آن به زیر آب رفت. اما پس از آنکه سد آبگیری شد، مشرف بودن به کوه منگشت از یک سو و هم جوار بودن با دریاچه سد از سوی دیگر منجر شد که منطقه باجول به یک قطب گردشگری تبدیل شود. یکی از آثار تاریخی مهم منطقه نقش برجسته باجول می باشد که از دوران امپراطوری اشکانی ها به جای مانده است. در این سنگ نگاره که در 30 کیلومتری شرق ایذه قرار دارد چهار نفر خوابیده و پیاله ای را در دست چپ دارند و دست راست را به نشانه اتحاد بر پشت هم قرار داده اند و به نظر می رسد تصویر بیانگر سه شاه و یک ملکه است.

باجول ایذه

دشت سوسن

دشت سوسن بهشتی است که زمستان ها و در نزدیکی های عید پذیرای مهمانان و تورهای زیادی از گوشه کنار کشور می شود که آمده اند تا سال نوی خود را در دشتی آرام و بکر تحویل کنند. این دشت در 35 کیلومتری شمال غربی شهرستان ایذه قرار دارد و یکی از گذرگاه های رودخانه پرخروش کارون است و گذر رود کارون از دل دشت سوسن آن را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرده است. اما دشت سوسن هم نظیر مناطق دیگر ایذه بی نصیب از تاریخ نمانده است و اگر در دل آن دست به اکتشاف زنید، با آثار تاریخی فراوانی مواجه خواهید شد، نظیر تپه های باستانی دشت سوسن و سنگ های شیری دشت سوسن که بسیاری دشت سوسن را با آن ها می شناسند.

دشت سوسن

اما چگونه به دشت سوسن برویم؟ پس از عبور از جاده خروجی ایذه به سمت شمال و گذشتن از پیان و تاکوتر، به یک دوراهی می ‌رسید که سمت راست به سمت دشت سوسن و سمت چپ شما را به سمت منطقه گلزار و بارگاه امامزاده سلطان ابراهیم در جوار دریاچه سد شهید عباسپور یا همان سد کارون یک می‌ رساند. مسیر دشت سوسن را پیش بگیرید و پس از عبور از روستا کشگلی (یا همان کفش گلی) و پس از طی پنج کیلومتر به دو راهی دشت سوسن می رسید و انتخاب با شماست که دشت سوسن شرقی را انتخاب کنید یا دشت سوسن غربی را! اگر به سمت شرق حرکت کنید می توانید از روستای جنگه ایذه هم بازدیدی داشته باشید.

شیر سنگی دشت سوسن

محوطه باستانی شمی

اینجا همان مکانی است که مجسمه معروف سردار پارتی یا همان مجسمه یک دست برنزی که در موزه ایران باستان نگهداری می شود یافت شده است. محوطه باستانی شمی در 9 کیلومتری روستایی به همین نام و در شمال شهر ایذه قرار دارد. کشف این مجسمه منحصر به فرد و اشیای دیکر از محوطه باستانی شمی توانست ابهامات دوره پارتیان در سرزمین عیلامی را تا حد زیادی برطرف سازد و پس از آن محوطه باستانی شمی ارزشی دوچندان یافت.

منطقه باستانی شمی

تالاب میانگران

زمانی که از شهرکرد و یا اصفهان به سمت ایذه حرکت می کنید، در نزدیکی های ایذه دشت بزرگ و سرسبزی که سطح وسیعی از آب بر آن قرار دارد توجه شما را به خودش جلب می کند. این زیبایی کم نظیر یکی از تالاب های مطرح کشور به نام تالاب میانگران است که از جاذبه های گردشگری ایذه نیز به حساب می آید. نکته جالب در خصوص این تالاب این است که هیچ منبع تغذیه رودخانه ای ندارد و از نزولات جوی های آب و آب شدن برف های منطقه و حتی بخشی از فاضلاب شهری ایذه تامین می شود. تالاب میانگران ایذه نظیر تالاب های دیگر در فصول مختلف میزبان پرندگان بسیاری نظیر خوتکا، اردک سرسفید، فلامینگو، لک لک، اردک نوک پهن و ... می باشد. بسیاری از جاذبه هایی که در بالا گفتیم، نظیر کول فرح و اشکفت سلمان نیز در مجاورت تالاب میانگران قرار دارد.

تالاب میانگران

اقامت در ایذه

برای اقامت در ایذه، ما به شما اقامتگاه بوم گردی الیما را پیشنهاد می کنیم که در ایذه  و روستای تکاب واقع شده است و این روزها میزبان جشنواره انار هم خواهد بود. ما در مطلب بعد به طور کامل اقامتگاه بوم گردی الیما ایذه که این روزها در تب و تاب برگزاری جشنواره انار است را به شما معرفی خواهیم کرد.

رزرو اقامتگاه بوم گردی الیما ایذه

اقامتگاه بوم گردی الیما ایذه

به همه اینها آداب و رسوم بختیاری شهر ایذه، صنایع دستی بی نظیر و خونگرمی مردمان ایذه را هم اضافه کنید و خیالتان راحت باشد که این منطقه کم نظیر در زمان گشت و گذار چیزی برایتان کم نمی گذارد.

خوانده شده 192 بار آخرین ویرایش در جمعه, 25 آبان 1397 ساعت 08:40

 

support phone